Commentaar en achtergrond

Hoe zijn de Belgische bestuursraden van beursgenoteerde bedrijven samengesteld?

Over de samenstelling van de bestuursraden van Belgische beursgenoteerde bedrijven

In Europese governance middens is de Spencer Stuart Board Index een begrip. Hij biedt immers telkens een scherpe foto van de bestuurspraktijk in de grootste beursgenoteerde bedrijven van een welbepaald land. Denk daarbij aan de samenstelling van de raden van bestuur en de comités, de remuneratie, de diversiteit en andere publiek beschikbare informatie.  Wij namen voor u de vijfde Belgische editie van eind 2018 door. Deze bevat de statistieken van de 19 bedrijven uit de Bel20-index alsook de 40 bedrijven uit de BelMid-index.

De raad van bestuur vergadert gemiddeld 8,4 per jaar. Sommige hebben slechts 4 meetings, andere 18.  Bij 61% van de bedrijven varieert het aantal tussen de 6 en 9 keer.

Hoe zijn de raden van bestuur samengesteld?

Het vermoeden dat een raad van bestuur van een Bel20 gemiddeld groter is dan die van een BelMid wordt hier bevestigd: 12,2 tegenover 9 leden. Maar we stellen vast dat bij slechts 47% van de Bel20-bedrijven (tegenover 60% van de BelMid) de omvang van de bestuursraad varieert tussen de 8 en de 14 leden. Er is dus een grote spreiding, met zowel kleine als grote raden. Qua ledenaantal is de algemene trend wel dalend.

De gemiddelde leeftijd van de bestuurder bedraagt 57,7 jaar. Voor de voorzitter is dat 61,8 jaar (dat was de vorige keer 62,5 jaar). De gemiddelde leeftijd van de CEO bedraagt dan weer 53,8 jaar, ( 56 bij Bel20 en 52,8 jaar bij BelMid).

Gemiddeld zijn niet-uitvoerende bestuurders al 5 en een half jaar als bestuurder aan de slag. De leeftijdsgrens voor bestuurders  is gemiddeld 70,6 jaar maar de maximumgrens bedraagt 75 jaar.

Hoe gaat het met het andere geslacht?

De vrouwelijke aanwezigheid in raden van bestuur is vandaag een van de meest gemonitorde   kwaliteitscriteria in raden van bestuur. Dat heeft alles te maken met de quotawet en de emancipatorische inspanningen van de Vrouwenraad en andere gremia.

Het goede nieuws is dat de Bel20 bedrijven na een lange en trage overgangsperiode op het nippertje het quotum van één derde bereikt hebben. De Bel20 raden zijn nu voor 33,8% uit vrouwen samengesteld, in 2014 was dat slechts 18,9%. De BelMid-bedrijven scoren nu 30,7% en komen van 17,2% in 2014.

In 2017 had elk van deze 59 bedrijven voor het eerst minstens één vrouwelijke bestuurder. 83% van de onderzochte bedrijven is nu al volledig compliant met de quotawet. De KMO’s uit de BelMid hebben nog tijd tot eind 2019 om dat derde te bereiken.

Van de vrouwelijke bestuurders zijn 92,6% niet uitvoerend, 5,8% zijn uitvoerend en de drie resterende zijn voorzitter van hun raad: Hilde Laga, Evelyn du Monceau en Leen Van den Neste. Slechts twee ondernemingen hebben een vrouwelijke CEO.

Maar liefst 46,8% van de in 2018 nieuw aangestelde bestuurders in 2018 is vrouw, de inhaalbeweging blijft zich voortzetten.  En 38% van de buitenlandse bestuurders zijn vrouwen.

Als we enkel kijken naar de’ onafhankelijke’ bestuurders dan zien we dat vrouwen nu in de meerderheid zijn met 51,5% ( dat was 44,8% in 2017). Het zijn er 52,3% in de Bel20 en 51% in BelMid om precies te zijn.

Zijn er genoeg onafhankelijke bestuurders?

Het percentage onafhankelijke bestuurders wordt in België vooral naar beneden gedrukt door de frequente aanwezigheid van familiale (referentie-)aandeelhouders in de raden van bestuur. Bestuurders die geen enkele band hebben met het management, het bedrijf of de referentieaandeelhouder – en dus enkel omwille van hun competentieprofiel gekozen zijn – tekenen vandaag voor 49,4% van de mandaten. In de Bel20 stijgen we van 41% in 2014 naar 51,4 % en bij de BelMid stijgen we van 40% in 2014 tot 48,9% nu.  Acht van de 59 bedrijven stellen zelfs dat al hun niet-uitvoerende bestuurders ‘onafhankelijk’ zijn. Ook de voorzitters van Bel20-bedrijven zijn in toenemende mate onafhankelijk: 47,4% bij de Bel20 en 40% bij de BelMid hebben geen band met de referentieaandeelhouder of zijn niet betrokken in het management. Anderzijds hebben 8,5% van de voorzitters wel nog een uitvoerende rol.

Stijgt de internationalisatiegraad?

Het percentage bestuurders met een buitenlandse nationaliteit  blijft stilletjes toenemen. Bij de Bel20 is dat 44,6% (was 43,3%) en bij de BelMid 21,1% (was 20,5%). Gemiddeld tellen we drie verschillende nationaliteiten per raad van bestuur. De meest komen uit onze buurlanden maar in het totaal telde men toch 29 nationaliteiten. 17 van de 59 bedrijven hebben geen enkele buitenlander en 2 bedrijven (ArgenX en Nyrstar) telden enkel buitenlanders.

Wat met het ‘Executive Committee’?

Het hoogste managementorgaan telt gemiddeld 6,3 leden. Het is groter bij de Bel20 met 8,3 leden en kleiner bij de BelMid met 5,7 leden. Ook hier een behoorlijke internationalisering want 33,9% zijn buitenlanders, vooral Fransen en Nederlanders.  In alle managementcomités samen tellen we 18,5 % vrouwen, waarvan 26% van buitenlandse nationaliteit (15,9% vrouwen in de BEL20 en toch al 20,5% bij de BelMid). Geen derde inderdaad want hier is er geen verplicht quotum.  Medio 2018 hadden deze vijf bedrijven Engie, EVS, Melexis, Proximus en Sioen alvast een vrouwelijke CEO.

Hoeveel comités zijn er?

In een raad van bestuur zijn er klassiek drie comités: auditcomité, remuneratiecomité en benoemingscomite. In de onderzochte groep telt men  gemiddeld 2,6 comités. Dat komt omdat in 67,8% van de gevallen het remuneratie- en benoemingscomité er samengevoegd zijn. Bij kleine bedrijven treedt de voltallige raad al eens op als auditcomité. De meest voorkomende andere comités zijn ‘strategie’ en ‘risk’.

Worden bestuurders goed betaald?

Het rapport biedt ook een zeer gedetailleerd inzicht in de remuneratie van de bestuurders.  We beperken ons hier tot de vaststelling dat een bestuurder van een Bel20 gemiddeld jaarlijks rond de 80.800 euro verdient, tegenover 41.887 euro in een BelMid.  De uitersten variëren echter van 150.000 tot 14.000 euro… Spencer Stuart stelde ook een globale verhoging van gemiddeld 5% vast in vergelijking met het vorige jaar. De vergoedingen voor de comités zijn daar niet bijgerekend en het is gebruikelijk dat voorzitters extra vergoed worden.

Conclusie?

Wie een en ander tot in het detail wil bekijken verwijzen we naar het Spencer Stuart report over Belgische bestuursraden.

Board Portal Buyer’s Guide

With the right Board Portal software, a board can improve corporate governance and efficiency while collaborating in a secure environment. With lots of board portal vendors to choose from, the whitepaper contains the most important questions to ask during your search, divided into five essential categories.

AANBEVOLEN BLOGS